Finse sauna

De Finse sauna

De sauna is al eeuwen oud. Reeds in de oudheid waren stoombaden zeer populair. Veel volkeren kenden wel één of andere vorm van sauna. In Finland bestaat hij al 2000 jaar.
De sauna veranderde in de loop der tijden. In het begin was het waarschijnlijk niet meer dan een gat in een heuvelflank. Vandaag de dag is het meestal een hutje aan een meer. Maar zelfs in appartementen worden sauna’s ingericht. De muren, het plafond en de vloer zijn van hout. In een soort kom worden natuurstenen gelegd. Die kom wordt verhit, soms met gas maar meestal elektrisch. Zo wordt dus de sauna verwarmd.

Voor je de sauna binnengaat, moet je een douche nemen. In de sauna is het 60 tot 90°C. Het lijkt nog heter te worden wanneer er water op de stenen gegoten wordt. Daardoor voel je je de eerste minuten als een kreeft die in een pan wordt gestopt. Door de vochtige hitte begin je te zweten. Om de bloedsomloop te versnellen, slaan vele mensen zich zacht met berkentwijgjes. Na ongeveer 10 minuten verlaat men de sauna. Na nog een korte douche gaat iedereen naar buiten. Hoewel het erg koud is, is er niemand die bibbert. De moedigste rollen zich in de sneeuw of ze nemen een dik in het meer. Daarna kleedt iedereen zich weer aan. Na zo’n saunabeurt voel je je weer in topvorm.

In 1990 telde Finland 1.500.000 sauna’s voor 4.900.000 inwoners. Dit is dus per 3.2666 inwoners een sauna. De Finnen gaan minstens één of twee keer per week naar de sauna. Op het platteland bevallen vrouwen zelfs in de sauna. En ook de doden worden er in opgebaard.

Sommigen vinden een duik in het ijskoude water niet genoeg. Ze willen er nog een schepje bovenop doen. Er worden 2 gaten in het ijs gemaakt op 5à 6 meter van elkaar. De waaghalzen moeten onder het ijs van het ene gat naar het andere zwemmen. De kans dat ze het niet halen is zeer groot. De meeste Finnen zijn het erover eens dat dit “spel” helemaal niet bij de sauna hoort en dat je moet gek zijn om het te doen.

Werking van de Finse sauna

De werking en het effect van een sauna sessie op de juiste manier hebben wij middels een aantal stappen voor u opgesomd. Waar u rekening mee dient te houden is dat wanneer u afwijkt van de hieronder opgesomde stappen, met name de stap afkoelen, warmtestuwing in het lichaam kan ontstaan waardoor men onwel kan worden.

Stap 1 - Douchen

Een saunagang begint altijd met een warme douche. Hygiëne is erg belangrijk.

Stap 2 - Afdrogen

Dit moet worden gedaan om straks in de sauna de hete lucht op de huid te kunnen toelaten. Zou men nat de cabine ingaan dan wordt het zweten tegengegaan. Ook is dit zeer hinderlijk voor de andere gebruikers omdat de banken waarover men heenstapt, of op gaat liggen, nat worden.

Stap 3 - Warm voetenbad (5 tot 10 minuten)

Een zeer essentieel onderdeel van een sauna-gang is het warme voetenbad. Middels het warme water wordt het bloed in de voeten op een hogere temperatuur gebracht en daarmee het lichaam voorbereid op de sauna. De haarvaten worden via het zenuwstelsel verwijd.

Stap 4 - Sauna (6 tot 15 minuten)

Beginnend kan men op de onderste bank plaatsnemen. Zitten of liggen naar wat men wilt, maar met de voeten op gelijke hoogte als de billen. Hierdoor warmt men gelijkmatiger op. De badslippers moeten in verband met hygiëne buiten de cabine blijven, dan wel op de vloer.

Geoefende saunagangers klimmen vaak naar de hogere banken om daar te gaan zitten of liggen. Altijd dient eerst een handdoek of badlaken uitgespreid te worden. De banken kunnen warm aanvoelen maar ook hier geldt dat hygiëne belangrijk is.

De minimale saunaduur is 6 minuten. Dit is nodig om alle poriën goed te laten openen zodat de zweetklieren hun werk kunnen gaan doen. Zou men deze tijd niet afwachten dan is er een kleine kans op warmtestuwing omdat het lichaam de opgenomen warmte nog niet kan afvoeren. De maximaal aanbevolen tijd is 15 minuten waarvan de laatste 2 minuten zittend, meestal op de onderste bank. Vooral als men gelegen heeft zou men duizelig kunnen worden. Door even te gaan zitten kan het lichaam weer aan de verticale houding wennen.

Stap 5 - Koud luchtbad (1 tot 5 minuten)

Na het heteluchtbad komt het koude luchtbad. De longen staan klaar om volop zuurstof op te nemen waar het lichaam nu om vraagt. Dit luchtbad kan men nemen door naar buiten te gaan. Eén of enkele minuten. In Finland krijgt men dit bad vaak vanzelf, tussen het verlaten van de saunahut en het bereiken van het meer waarin zij zich afkoelen.

Stap 6 - Koud afspoelen (zo mogelijk dompelbad)

Als er geen meer  voorhanden is dan kunt u eerst een koude douche nemen. Ook wordt de afkoelslang veel gebruikt. Begin bij uw linkervoet en werk dan langzaam omhoog.

Nadat al het zweet afgespoeld is kan er een koud dompelbad genomen worden. Het is erg belangrijk dat er goed afgekoeld wordt!

Stap 7 - Warm voetenbad (5 tot 10 minuten)

Een saunagang eindigt altijd weer met een warmvoetenbad. Het afgekoelde lichaam wordt zo geleidelijk op aangename temperatuur gebracht. De warmte trekt in het lichaam omhoog. Als men tijdens het voetenbad weer iets begint te zweten dan moet beslist punt 6, gevolgd door punt 7, herhaald worden! Dit in verband met mogelijke warmtestuwing.

Stap 8 - Rust

Voordat de saunagang herhaalt wordt moet er voldoende gerust worden. In deze pauze kan meteen het vocht worden aangevuld door iets te drinken.